شب آسمان ستاره باران بود؛ کروبیان را غوغایی بود؛ شادی به رقص آمده بود. خدایا چه خبر است؟ این ولوله برای چیست و این شور و غوغا برای کیست؟ دیر زمانی بود که نوید مولود دختری به شیعیان داده شده بود. ملائک عرش را با گل هایی از بوستان بهشت آذین بستند. جشن و شادی در مدینه موج میزد، بوی خوش عطر فضا را معطر ساخته بود. آن شب خستگی از مدینه رفته بود. آری آن شب شب میلاد کریمه اهل بیت، حضرت معصومه(س) بود.

کوتاه از زندگی حضرت معصومه(سلام الله علیها)

ماه ذیعقدة الحرام سال 173 ه..ق فرا رسید. در آن شبِ زیبای مهتابی نوزادی از تبار نور، دیده به جهان گشود. نجمه، زن با تقوا و پرهیزگار امام موسی بن جعفر(ع)، 25 سال بعد از تولد حضرت رضا(ع) باز دامن با سعادتش رانوزاد دیگری از تبار نور روشن کرد. حضرت رضا(ع) او را معصومه خطاب کرد.

پس از رحلت پدر تنها حضرت امام رضا(ع) بود که مایه آرامش روح و جان او بود؛ چرا که برادر با نگاهش سرود امید مینواخت، آغوش گرمش تسلی دهنده قلب داغدار خواهر بود، دست محبتش رنجهای خواهر را تسکین میداد و کلام او به دردهایش تسلّی میبخشید. افسوس که دلهای عاشق بعد از چشیدن لذت وصال، زهر فراق مینوشند و کبوترانی که یک روز بال در بال یکدیگر به پرواز بودند، یکی پس از دیگری در کمند صیاد گرفتار میآیند.

چند صباحی بود که مأمون حضرت رضا(ع) را به ایران دعوت کرده، و با اصرار ولایت عهدی حکومت را به ایشان محوّل کرده بود. حضرت رضا(ع) که از نقشه پلید مأمون آگاه بود، ناچار این امر را پذیرفتند. یک سال پس از فراق حضرت معصومه(س) و امام رضا(ع)، حضرت معصومه(س) دیگر یارای مقاومت در خود نمیدیدند. باید کاری میکرد. برادرانش، فضل، جعفر، هادی، قاسم و زید را به حضور طلبید و در خلوت، راز دل خویش را مطرح ساخت. اشتران را کجاوه بستند، توشه راه مهیا کردند و آماده سفر شدند. سفری به سوی ولایت دوست، سفری به کوی یار.

بوی عِطر خوش کاروان آل نبوت، مشام جان هر کسی را نوازش میکرد و دل شدگان را به سوی خود میکشاند. تصویری زیبا و بس شگرف بود. به هر شهری که میرسیدند، حضرت معصومه(س) میخواست بداند تا دیار دوست چند روز باقی است؟ گاه با بی اعتنایی مواجه میشد، اشک در چشمانش حلقه میزد و سکوتی غمبار وجودش را فرا میگرفت و قطرات اشک بر گونه زیبایش میغلتید.

کاروان به شهر ساوه نزدیک شد. عِطر نا مهربانی و خشونت بامها و کوچههای شهر را مکدّر ساخته بود. ناگهان مأموران مأمون و عدهای از دشمنان اهلبیت(ع) بی رحمانه به کاروان هجوم آوردند. عدهای زخمی، عدهای - شهید و عدهای متواری شدند. فاجعه کربلا بار دیگر به تصویر کشیده شد. فاطمه معصومه همچون عمهاش زینب(س)، پاره پاره شدن پیکر پاک برادران و برادر زادگانش را دید و با دریایی از غم شهر ساوه را ترک کرد.

خبر حمله چپاولگران به کاروان نوادگان خاندان عصمت و طهارت(ع) به گوش مردم قم رسید. آنان که از روزها قبل، ورود حضرت معصومه(س) را انتظار میکشیدند، با شنیدن این خبر ناگوار، برای شهدا سوگواری کردند و تعدادی از سواران به همراه کجاوهای برای نجات بانوی مکرّمه به سوی ساوه تاختند. در نیمه راه بانویی سرگردان و سوگوار دیدند. سواران جلو رفتند و از او پرسیدند: شما کیستید؟ حضرت کمی تأمل کرد و فرمود: «من معصومه ام، خواهر امام رضا(ع).»

موسی بن خزرج زمام ناقه را از دوش انداخت و شتر را به آرامی بر زمین نشاند. چند تن از زنان مؤمن به کمک حضرت شتافتند و ایشان را از کجاوه پیاده کردند. حمله دژخیمان پلید به کاروان، داغ جانسوز برادران و برادر زادگانش، باز ماندن از دیدار برادر، غم دوری از وطن، همه و همه قامت رعنایش را خمیده کرده بود. نقاب از چهره برداشت؛ سیمایش پریده رنگ و نگاهش کم فروغ بود گویی چشمه اشک هایش خشکیده بود. آه عمیقی سر داد و دست بر زانوانش نهاد. مانند این بود که سال هاست بار سفر به دوش میکشد. به راستی بر او چه گذشته بود؟ مرگشان باد آنان که با کریمه اهل بیت(س) نامهربانی کردند.

در کوچه پس کوچه های شهر قم، سکوتی بی پایان سایه انداخته بود. دیگر از بازی کودکان خبری نبود، دیگر صدای کوبیدن شانه بردار قالی از کارگاهها به گوش نمیرسید. مردمان با هم زمزمه میکردند و بر حمله کنندگان به کاروان حضرت معصومه(س) نفرین میفرستادند. یکی جام شیر، دیگری تکه های نان، آن یکی غذای گرم؛ هر چه در توان داشتند در طبق اخلاص مینهادند و به خانه موسی بن خزرج میبردند، تا به دین وسیله از حضرت پرستاری کرده باشند.

هفدهمین روز از اقامت اخت الرضا در قم یعنی دهم ربیع الثانی سال 201 ه.ق روزی بود که باغ ِ گلِ سرخ را باد زمستانی ویران کرد. در خانه موسی بن خزرج، غم و اندوه برپا بود. صدای شیون و زرای از بیت النور همگان را به سوی خود میکشایند. قرائت قرآن، الحان موزون مؤذّنان، پردههای سیاه آویخته شده بر سر در کوچه و بازار خبر مصیبت جانگذاز بانوی مکرّمه اهل بیت، فاطمه معصومه را در سراسر قم پخش کرد.